Kars’ın Çözüm Bekleyen Kronik Sorunları: Potansiyel Çok, Yatırım Yetersiz!

KARS – Serhat şehri Kars, Ani Ören Yeri, Çıldır Gölü ve Sarıkamış gibi devasa turizm değerlerine; Kafkas Üniversitesi gibi lokomotif bir eğitim kurumuna sahip olmasına rağmen, altyapı yetersizlikleri ve ekonomik göç baskısı nedeniyle hak ettiği noktaya ulaşamıyor. Son dönemde bölgedeki tarım ve yeşil dönüşüm çalışmaları umut verse de, kentin kronikleşmiş sorunları çözülmeden sürdürülebilir bir kalkınma mümkün görünmüyor.   İşte Kars’ın en güncel 4 temel sorunu ve bu sorunları ortadan kaldıracak somut çözüm önerileri: 1. Tarım ve Hayvancılıkta Geleneksel Tıkanma Kars ekonomisinin can damarı olan hayvancılık, halen büyük oranda geleneksel yöntemlerle yapılıyor. Çiftçiler kışlık yem ihtiyacını karşılamak için tırpanla ot biçmeye devam ederken, son yıllarda silajlık mısır ekimiyle maliyetler düşürülmeye çalışılsa da girdi maliyetlerinin yüksekliği üreticiyi zorluyor. Ayrıca mera alanlarının verimli yönetilememesi ve lojistik eksiklikler, Kars etinin ve kaşarının katma değerini düşürüyor. Çözüm Önerisi: Kars’a acilen "Entegre Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi" kurulmalıdır. Hayvancılıkta modern teknoloji teşvik edilmeli, yerel üreticiye doğrudan yem ve mazot desteği sağlanmalıdır. Kars Kaşarı ve Kars Balı gibi coğrafi işaretli ürünlerin dünya pazarına doğrudan açılabilmesi için soğuk zincir lojistik merkezleri inşa edilmelidir.   2. Sağlık Altyapısı ve Hastane Çıkmazı Kentte uzun süredir yapımı ve ihale süreçleri tartışma konusu olan 500 yataklı yeni bölge hastanesi projesi, Karslıların en büyük beklentileri arasında yer alıyor. Mevcut hastanelerdeki uzman doktor eksikliği ve bazı branşlardaki altyapı yetersizlikleri nedeniyle acil vakalar ve nitelikli ameliyatlar için vatandaşlar halen Erzurum veya Trabzon gibi çevre illere sevk edilmek zorunda kalıyor. Çözüm Önerisi: Yapımı planlanan 500 yataklı devlet hastanesi projesi bürokratik engellere takılmadan hızla tamamlanmalıdır. Kars’a atanan uzman doktorların kentte kalmasını sağlamak adına lojman ve ek tazminat gibi sosyal/ekonomik teşvikler hayata geçirilmelidir.   3. İklim Krizi, Sel ve Dolu Felaketleri Son yıllarda değişen iklim grafikleri Kars’ı doğrudan vuruyor. Özellikle hasat dönemlerinde aniden bastıran şiddetli dolu ve sağanak yağışlar, tarım arazilerine ve köylere büyük zarar veriyor. Kağızman ve Arpaçay gibi ilçelerde yaşanan sel felaketleri, hem tarımsal üretimi baltalıyor hem de altyapının yetersizliğini gözler önüne seriyor. Çözüm Önerisi: Bölgesel kalkınma ajansları ve İl Özel İdaresi iş birliğiyle acilen "İklim Değişikliği Eylem Planı" devreye sokulmalıdır. Sel riski taşıyan dere yatakları ıslah edilmeli, tarım sigortası kapsamı genişletilerek çiftçinin afet zararları eksiksiz karşılanmalıdır. Köy yollarında başlatılan asfaltlama ve güvenlik hamleleri dere geçişlerindeki köprü ve menfezlerle güçlendirilmelidir.   4. Turizmde "Sezonluk" Sıkışma Kars, kış aylarında Doğu Ekspresi ve Sarıkamış sayesinde ciddi bir turist akınına uğruyor. Ancak turizm faaliyetleri 3-4 aylık kış sezonuna sıkışmış durumda. Yaz aylarında Ani Ören Yeri ve Çıldır Gölü ziyaret edilse de, kent merkezindeki tarihi Baltık mimarisi binaların restorasyon süreçleri yavaş ilerliyor ve turizm geliri yıl geneline yayılamıyor. Çözüm Önerisi: Kars’ta "4 Mevsim Turizm" modeli uygulanmalıdır. Yaz aylarında yayla turizmi, trekking rotaları ve Çıldır Gölü’nde su sporları desteklenmelidir. Şehir merkezindeki tarihi tescilli taş binalar butik otel ve kültür merkezlerine dönüştürülerek "açık hava müzesi" konsepti canlandırılmalıdır. Bölgesel ulaşım kolaylıkları ve sınır ötesi uçuş fırsatları avantaja çevrilerek uluslararası kültür turları artırılmalıdır. Kars, sadece sorunlarıyla değil, bu sorunları çözecek potansiyeliyle de ön planda bir şehir. Yerel yönetimlerin, kalkınma ajanslarının ve merkezi hükümetin koordineli çalışması; Kars’ı göç veren bir serhat şehri olmaktan çıkarıp, bölgenin tarım, turizm ve ticaret lojistik üssü haline getirebilir. Kars halkı artık vaat değil, somut yatırımların sahada hayat bulmasını bekliyor. 63 Olay Haber